| De zoveelste Aas op de river, of de derde opeenvolgende busted Flush:iedere pokerspeler vraagt zich soms af of online poker echt zo randomis als men beweert. Waar komen de geschudde decks online vandaan enwelke zekerheid hebben we dat het schudden eerlijk gaat? Sven de Jong neemt een kijkje achter de schermen in de wereld van random number generators. |
John Juanda, één van de Team Full Tilt pro’s, vroeg ooit inhet casino de accountnaam van een speler die net een grote pot van hem won.Juanda deed vervolgens alsof hij een telefoontje pleegde naar Full Tilt,met het verzoek deze account zo te bewerken, dat die online voorlopig geenpotje meer zou winnen. Grapje natuurlijk. Maar kan een pokerroom deschudmachine echt aanpassen om iemand de (pech)dag van zijn leven te bezorgen?Hoe werkt dat online schudden eigenlijk?
Schade en schande
Wij mensen zijn een slim stelletje als het op ‘randomness’en gokken aankomt. Het oudste gokspelletje ter wereld is het opgooien van eenmuntje: 50/50 kans dat je het goed hebt. In de loop der tijd bedachten westeeds slimmere manieren om een willekeurig resultaat te creëeren, vande dobbelsteen tot het schudden van een deck. Deze ‘apparaten’ zijn de eerste random number generators, of RNGs.
Uiteindelijk bedachtenwiskundigen dat een methode om random getallen te produceren erg handig zouzijn voor hun onderzoek. Ze begonnen met het rollen van een dobbelsteen, maarde wiskundige die hiermee twintigduizend getallen wilde produceren waswaarschijnlijk de eerste mens in de geschiedenis met RSI.
Alles veranderde met de komst vande computer. Ineens was er een apparaat dat binnen enkele seconden vele rijengetallen kon produceren. Als je ook nog kunt zorgen dat deze getallen randomzijn, zit je gebakken. Maar daarin ligt het probleem. Het gaat mis zodra jetegen een computer zegt dat hij een willekeurig getal moet bedenken, want eencomputer kan alleen maar een beslissing maken op basis van zijn programma. Eenprogramma is wiskundig en heeft dus per definitie een voorspelbare uitkomst.Het is mogelijk om met de computer een serie getallen te produceren die random lijkt, maar als alle getallen op zijn, herhaaltde serie zich. Deze RNGs heten pseudo-random number generators, ofPRNGs.
Als je niet zoveel getallen nodig hebt is het niet erg om een PRNG tegebruiken, maar bij pokersites worden ontelbaar veel handen gespeeld, zodat de getallenin een serie snel opraken. Een constante bron van random numbers is daarom hardnodig om de serie telkens te vernieuwen. Hierin is de pokerwereld met schade enschande wijs geworden.
Vals spelen
Eind jaren negentig was online poker nog jong, en demarktleider was een website genaamd PlanetPoker. Met ‘mad professor’ Mike Caroals gezicht streefde de site naar openheid en eerlijkheid, maar helaas deed datze de das om toen een groep welwillende veiligheidsexperts uit zichzelf beslootPlanetPoker’s RNG nader te bekijken.
Al gauw ontdekte de groep hetalgoritme dat de random numbers produceerde. Dit stond op de site vanPlanetPoker gepubliceerd, in het kader van openheid. Bij de start van eennieuwe hand neemt het algoritme een getal, bewerkt dit en spuugt een serierandom numbers uit die de kaartvolgorde in het deck bepalen. Helaas kozen demakers van het algoritme in hun onschuld de tijd op de klok van de website inmilliseconden voor het getal waarmee alles begint. Het enige dat de groepexperts hoefde te doen, was hun klok synchroniseren met de klok op de website omaan het getal te komen dat de basis was voor de kaartvolgorde. Door het getalin te voeren in het gepubliceerde algoritme, wisten ze precies welk deck desite gebruikte voor elke hand en konden ze ongehinderd vals spelen.
Deze informatie rapporteerden ze braafaan de beheerders van de site, maar niettemin haalde het nieuws in 1999 de NewYork Times en CNN. Hierdoor was de reputatie van PlanetPoker onherstelbaarbeschadigd en namen rooms als Part[Po]ker en PokerStars de rol van marktleiderover. De veiligheidsexperts in kwestie hebben tegenwoordig een gerenommeerdbedrijf genaamd Cigital, dat door online casino’s wordt ingehuurd om hun RNGs tetesten.
Onvoorspelbare natuur
Uit het PlanetPoker-debacleblijkt dat je voor een goede RNG een bron nodig hebt die zo random is dat jenooit kunt voorspellen wat het volgende getal is. Dat is echter moeilijker danhet lijkt, omdat bijna alles is te voorspellen als je de bron kent.Bekend voorbeeld is het Butterfly Effect: als een vlinder in Braziliëmet zijn vleugels slaat, veroorzaakt dat een tornado in Texas. Toeval is duseen samenloop van omstandigheden, die je met genoeg voorkennis kunt voorspellen.Als dat zo is, hoe komt een RNG dan ooit aan random getallen om onze decks teschudden? Gelukkig zijn wij, zoals gezegd, erg inventief als het op randomnessaankomt. Daarvoor roepen we de hulp in van moeder natuur, of beter gezegd, denatuurkunde.
Sommige natuurlijkeverschijnselen zijn letterlijk onmogelijk voor ons om te voorspellen. Een goedvoorbeeld is radioactief verval. Iedereen die een beetje heeft opgelet tijdensde natuurkundelessen, weet dat radioactieve stoffen langzaam veranderen inniet-radioactieve stoffen. Dit proces heet verval, en dat kunnen we op groteschaal vrij goed voorspellen. Zo weten we dat de helft van een verzamelingradioactieve cesium-atomen in 30,17 jaar verandert in niet-radioactief barium.Big deal, maar hier is het interessante: het is onmogelijk om voor één enkel cesium-atoomte voorspellen wanneer het vervalt. Dat kan zijn na precies 30,17 jaar, maarook pas na tachtig, honderd of duizend jaar. Het kan zelfs op het moment datjij er toevallig naast staat, wat dan vette pech voor je is vanwege de stralingdie vrijkomt.
De straling van radioactiefverval is dus elk moment anders, totaal onvoorspelbaar én meetbaar met eenGeigerteller. Sluit nu de Geigerteller aan op een computer, zet de metingen omin eentjes en nulletjes en je hebt een RNG die is goedgekeurd door moedernatuur. Dit soort RNGs heten true randomnumber generators, of TRNGs.
Verwachte verhouding
Natuurkundigen zijn erg inventiefals het op TRNGs aankomt. Ook radio’s die storing geven met onvoorspelbarevolumes (atmosferische ruis), of zogeheten Zener-diodes die elk moment eenandere temperatuur afgeven (thermische ruis) zijn bruikbaar (saillant detail isdat grote sites als Party Poker, PokerStars en Everest allemaal met dat laatste systeemwerken). Je kunt zelfs een camera op een lavalamp richten, waarbij je debeelden door een wiskundige functie haalt die ze omzet in een getal. Zo hebbenwetenschappers hun honger aan random numbers gestild en vandaag de dag heeft depokerspeler er profijt van.
De meeste pokerrooms zeggen openlijk waar hun random numbers vandaankomen om pokerspelers gerust te stellen, en laten hun RNG testen doorgerenommeerde bedrijven. Deze tests staan vermeld op de website van depokerroom. Het is namelijk niet in hun voordeel om een ‘rigged’ RNG te hebben.Ze kunnen resultaten beïnvloeden, maar als het ooit uitkomt eindigt de room netals PlanetPoker en de dodo. Dat weerhoudt pro’s er overigens niet om erover teblijven grappen. Chris Ferguson, een andere Team Full Tilt pro kreeg ooit de vraagof het klopt dat Full Tilt soms expres ‘actiekaarten’ (zoals een turnkaart diede ene speler een Flush en de andere een Full House geeft) deelt, om de pottengroter te maken. Hij antwoordde: “Ja hoor. In de verwachte verhouding van 52 op1.”
Auteur: Sven de Jong
