Het is slechts een week geleden dat udoor onze nieuwbakken columnist HalfKale Gozer werd vergast op een uitgebreide verhandelingover de vermeende halsstarrigheid van Ajax-coach Frank de Boer. Het ginghierbij natuurlijk vooral om het veelbesproken middenveld van de Amsterdammers,en dan vooral om de rol van (quote) Theo ‘sjok sjok’ Janssen.
Nu heeft onze kale vriend natuurlijk deballen verstand van voetbal, misschien nog wel minder dan ons aller broodheerPitboss. (Die volledig naar Cruijff-recept zijn dagen vult met het constaterenvan allerlei misstanden, het ontslaan van allerlei jeugdtrainers, danwel heteruit zetten van jan en alleman alsof lopende contracten niet bestaan, en alsoffinancieel orde op zaken hebben voor een beursgenoteerde onderneming overbodigzou zijn.) Buiten het gegeven van Yori’s nogal beperkte voetbalinzicht, is hetnatuurlijk opmerkelijk dat deze schrijvende kale knakker pas onlangs isbinnengehaald – en kennelijk nu reeds zijn kruid heeft verschoten betreffendede bindende factor op onze site: het poker. En die zich derhalve bij column 4al op voetbal richt!
Om al deze factoren, en met de wedstrijdAjax-AZ van vanavond in de pijplijn, dacht ik: tja, wat Yori E. kan, dat kan iknatuurlijk beter. :) En dus leek het mij een goed plan om de problemen van deGodenzonen eens ietsjes inhoudelijker te analyseren dan gewoonlijk gebeurt.Kortom: iets minder roeptoeterij als “Theo Janssen moet eruit!” of “die Enohkan helemaal niks!’ – en iets meer kijken waar de problemen van deAmsterdammers nu werkelijk zoudenkunnen liggen.
Hetmiddenveld
Al jarenlang de achilleshiel van Ajax.Volgens velen omdat de kwaliteit van de spelers niet goed genoeg zou zijn. Maarmijns inziens vooral omdat de gekozen speelwijze en de vereisten vanuit deleiding verre van optimaal zijn afgestemd op de specifieke kwaliteiten van debeschikbare spelers.
Zo is er nu al een flinke tijd stevigekritiek op Theo Janssen. Deels terecht, omdat hij zijn Twente niveau bij langena niet haalt, minder initiatiefrijk is en ook een stuk minder fit oogt. Maarvorig jaar mocht hij nog naar hartenlust acties maken, vrijheid nemen en wasbalverlies niet dodelijk. Nu, als meest defensieve middenvelder, wel!
Voeg daarbij Christian Eriksen op linkshalfdie verdedigend weinig werk verricht, nauwelijks bikkelt en door zijn wat laksespeelwijze nogal makkelijk balverlies leidt, en het is duidelijk: ditmiddenveld is niet in balans. Eriksen moet meer defensief werk doen dan hemlief is, en voor Theo Janssen zijn a) de ruimtes te groot, en b) de gevaren vanbalverlies te groot. (Waardoor hij minder risico in zijn spel durft te leggen –en dat is nu juist zijn kracht.) Gevoegd bij het feit dat Siem de Jong nurechtshalf staat terwijl hij met zijn goede gevoel voor ruimte en zijn werklustjuist beter rendeert in de as, en het is duidelijk: van het middenveldfunctioneert momenteel geen enkele speler optimaal.
OK, dat is duidelijk – en de meesten vanjullie zullen dit ook zeker onderschrijven, zo schat ik. Maar wat zijn nu mogelijkeoplossingen / verbeteringen?
- Eriksenin de as (op 10), en dan Janssen linkshalf. Wordt door velen gezien als idealeoplossing – alleen heeft het elftal dan geen enkele balafpakker meer over.Ergo: tegen goede tegenstanders is dit zelfmoord! Zou alleen goed kunnen alsTheo Janssen dan een naar binnen trekkende linkshalf wordt, en Siem de Jong eennaar binnen trekkende rechtshalf – en waarbij dan zowel de links- alsrechtsbuiten ook voldoende verdedigende arbeid verrichten.
- Siemde Jong in de as, Theo Janssen op links, en Eriksen rechtshalf. Al iets beter –omdat De Jong veel loopvermogen heeft en dus op het middenveld ook voldoendeverdedigende arbeid verricht. Echter, Eriksen op rechts is tot nu toe niet echteen succes geweest.
- Erikseneruit, Janssen linkshalf, De Jong in de as, en Enoh op rechts. (Of andersSerero.) Lijkt al iets beter voor de balans. Alleen is Eriksen de kroonjuweelvan Ajax, en hem op de bank zetten lijkt wel een erg stevig kapitaalverlies. Endaarvan hebben we de laatste jaren wel genoeg gehad!
- Deminst gehoorde optie, maar eigenlijk de meest logische: een viermansmiddenveldgaan vormen. Immers, voor zowel Janssen als Eriksen is het huidige driemansmiddenveldjuist vooral een last, omdat de ruimtes te groot zijn, omdat er zoveeldefensieve arbeid van hen wordt verlangd, en omdat mogelijk balverlies zo duur /cruciaal is. Oplossing: stel de door onze Pitboss zo verguisde Enoh op alsstofzuiger. Iemand die opbouwend zich nauwelijks met zaken bemoeit (dat laat hijaan Janssen en Eriksen), maar die bij balverlies de leiding neemt in drukzetten, en die de foutjes van Janssen & Eriksen wegpoetst. Voordeel:ruimtes worden kleiner, eigenlijk alle spelers worden nu gebruikt op hunoptimale kwaliteit, en het elftal is meer in balans. Waar in het huidigedriespitsensysteem de middenvelders geen ballen mogen verspelen (omdat dan erte veel mensen voor de bal zijn), wordt dit probleem met een gedisciplineerdestofzuiger opgelost. En de reden dat Enoh momenteel zo zwak lijkt is omdat hijcentraal op een driemansmiddenveld als een soort spelverdeler moet fungeren –en die kwaliteiten heeft hij niet. Maar de foutjes van anderen wegpoetsen opeen viermansmiddenveld, dat is hemwel toevertrouwd.
Deaanval
Echter, deze laatste oplossing heeft ookweer een groot nadeel. Door het toevoegen van een vierde middenvelder zouden wevoorin naar een tweespitsensysteem moeten. En hoewel ik al jaren roep dat ditsysteem voor Ajax veel beter zou zijn dan het ietwat verouderde 4-3-3, gebiedtde eerlijkheid te zeggen dat er momenteel met Sigthórsson en Bulykin twee echtenummers 9 in de selectie zitten, en met Boerrigter bovendien een echte,ouderwetse linksbuiten. Kortom: zou er in de selectie op de rechtsbuitenplaatseen speler zitten zoals Roy Beerens (al een jaar geleden door mij getipt toenhij op de bank dreigde te raken bij Heerenveen) of Wesley Verhoek, dan zoufeitelijk de ‘ouderwetse’ maar goede driemansaanval compleet zijn. Optimalerdan nu in ieder geval, omdat Sulejmani op rechtsbuiten nu steeds naar binnentrekt en in offensief opzicht zo de ruimtes dichtloopt, te veel balverliesleidt en bovendien in verdedigend opzicht maar weinig bijdraagt. 4-3-3 kán welin de huidige constellatie, maar dan met buitenspelers die veel voorzettengeven, balvast zijn (Boerrigter is dat, Verhoek / Beerens ook, maar Sulejmaniniet) en verdedigend veel werk verzetten. Als dat namelijk gebeurt, en zeker ook als Siem de Jong dan gewoon op10 speelt met zijn grote loopvermogen, dan worden de kwetsbaarheden van hetmiddenveld in een 4-3-3 systeem enigszins ondervangen.
Maar dit betekent wel dat indien we4-3-3 willen blijven spelen met de huidige drie mensen op het middenveld(Eriksen, Janssen, de Jong), dat Sulejmani dient te worden geslachtofferd. Oprechtsbuiten zou dan Serero mogelijk in beeld kunnen komen, of op detransfermarkt zou dan misschien gekeken kunnen worden naar Verhoek. Of, eenderde optie die misschien een stuk minder slecht is dan het lijkt: Eriksen moetmaar eens leren op rechtsbuiten te spelen. De experimenten daarmee waren tot nutoe weinig succesvol. Maar op het middenveld met zijn lakse speelstijl, zijnvele balverlies, geringe fysieke capaciteiten en met drie aanvallers voor zichheeft het tot nu toe ook niet gewerkt.Als hij in zijn vrije rol vanaf rechts zich aanleert om af en toe eens eengoede voorzet in de 16 te krijgen, dan is het verdedigende probleem op hetmiddenveld grotendeels opgelost. Dan kan De Jong op 10, Janssen op linkshalf,en Enoh of Serero op rechtshalf. En is het elftal ineens wel in balans.
Als we zouden besluitentoch naar twee spitsen te gaan, dan zal dit vooral voor Boerrigter flinkeaanpassingen vergen. Maar om juist op dit moment naar een tweespitsensysteem tegaan, lijkt niet heel zinvol – omdat de enige die hierin echt goed zou gedijen(Sigthórsson) net geblesseerd is geraakt. Alhoewel in een tweespitsensysteemmogelijk ook Eriksen goed tot zijn recht zou kunnen komen als één van de tweespitsen – waarbij Boerrigter dan een soort hangende linkshalf zou worden. Ietswat hij met zijn werklust, loopvermogen en duelkracht best zou aankunnen!
Recenteontwikkeling: de blessure van Sigthórsson
Het lijkt erop dat Frank de Boer door degenoemde blessure van Sigthórsson al deze lastige keuzes niet zal hoeven maken.Waarschijnlijk schuift hij Siem de Jong door naar de spits, die bij balverlies daniets zal terugzakken naar het middenveld. Hierdoor zal het systeem een beetje veranderennaar 4-3-3 zonder echte centrumspits, waardoor de door mij enigszinsafgeschreven Sulejmani mogelijk welbruikbaar wordt. Lees: die zou veel meer dan nu naar binnen kunnen knijpen, enin de ruimtes duiken die door De Jong worden gelaten.
Nadeel hiervan is dan wel weer datBoerrigter en ook Theo Janssen feitelijk ideale spelers zijn voor voorzetten opeen kopsterke spits a la Sigthórsson / Bulykin. En die kwaliteiten wordennatuurlijk een stuk minder benut met De Jong in de spits – al zal Bulykin dekomende tijd sowieso een stuk meer speelminuten krijgen.
Kortom:de problemen in een notendop. (Zoals ik die zie.) En ook wat mogelijkeoplossingen
- Dehuidige middenvelders gedijen vrijwel zonder uitzondering beter bij eenviermansmiddenveld (en dus twee spitsen), terwijl voorin juist is ingekochtvoor een driespitsensysteem.
- Debacks Boilesen & van der Wiel zijn defensief niet geweldig; hun kracht ligtvooral in het opkomen. Ook voor hun specifieke kwaliteiten zou een 4-4-2systeem beter zijn dan 4-3-3. Maar, zoals gezegd: daar hebben we nu niet echtde spitsen meer voor. (Vorig jaar nog wel!)
- Bijvasthouden aan 4-3-3 moeten de zwakkepunten van Eriksen (te flegmatiek, te weinig beslissend, te veel balverlies, teweinig fysieke kracht, te weinig balveroveringen), De Jong (voetballend netiets te zwak, zeker vanaf de zijkant) en Janssen (te weinig loopvermogen,defensief kwetsbaar bij grote ruimtes) worden gecompenseerd.
- Waarvelen denken deze compensatie te kunnen doen puur door de poppetjes op hetmiddenveld iets te verschuiven, kan het volgens mij alleen maar door ofwel eenvierde middenvelder toe te voegen met defensieve kracht, danwel in aanvallendopzicht een stuk soberder te spelen dan nu. Lees: op rechtsbuiten een balvastespeler te plaatsen die (net als Boerrigter op links) het middenveld ontlastdoor het leveren van veel defensieve arbeid.
Alleen door het maken van één van dezekeuzes (die derhalve veel ingrijpender zijn dan alleen maar Theo Janssen eenpaar metertjes naar voren of Eriksen op 10 en Janssen dan linkshalf) kan m.i.de disbalans uit het huidige Ajax worden weggehaald. Alleen op deze wijze wordtbovendien meer gespeeld naar de specifieke kwaliteit van iedere individuelespeler – en wordt tevens de achilleshiel van Ajax door de jaren heen (de ietste lakse houding, zeker bij balverlies) enigszins ondervangen.
Alle reacties welkom!
